Quy định về thu gom chất thải y tế tại Việt Nam: Tổng quan đầy đủ và cập nhật mới nhất

1. Giới thiệu

Chất thải y tế là một trong những loại chất thải nguy hại nhất hiện nay, chứa nhiều vi sinh vật gây bệnh, hóa chất độc hại và vật sắc nhọn có thể gây tổn thương. Việc thu gom và xử lý không đúng cách không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng mà còn đe dọa nghiêm trọng đến môi trường. Chính vì vậy, Việt Nam đã ban hành hàng loạt quy định pháp luật nhằm quản lý chặt chẽ hoạt động thu gom chất thải y tế.

Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn tổng quan và chi tiết nhất về quy định về thu gom chất thải y tế tại Việt Nam, bao gồm: khái niệm, phân loại, trách nhiệm của các cơ sở phát sinh chất thải y tế, quy trình thu gom, vận chuyển, lưu trữ và các chế tài xử lý vi phạm.

2. Chất thải y tế là gì?

Theo Thông tư 20/2021/TT-BYT và Nghị định 38/2015/NĐ-CP (được thay thế bằng Nghị định 08/2022/NĐ-CP), chất thải y tế là toàn bộ chất thải phát sinh từ hoạt động chuyên môn y tế, bao gồm khám chữa bệnh, xét nghiệm, tiêm chủng, nghiên cứu, sản xuất, thử nghiệm các sản phẩm y học.

2.1. Phân loại chất thải y tế

Căn cứ theo Thông tư 20/2021/TT-BYT, chất thải y tế được chia thành 5 nhóm:

• Chất thải lây nhiễm: Gồm các vật liệu có dính máu, dịch cơ thể, băng gạc sau khi sử dụng, kim tiêm, ống nghiệm…

• Chất thải hóa học nguy hại: Bao gồm các hóa chất thừa, dung môi, chất thử nghiệm, thuốc gây độc tế bào.

• Chất thải phóng xạ: Phát sinh từ hoạt động chuẩn đoán hình ảnh, điều trị bằng tia xạ.

• Chất thải thông thường: Rác sinh hoạt từ khu vực hành chính, ăn uống trong cơ sở y tế.

• Chất thải tái chế: Giấy, nhựa, thủy tinh sạch không nhiễm bẩn y tế.

3. Cơ sở pháp lý điều chỉnh việc thu gom chất thải y tế tại Việt Nam

Các quy định về thu gom chất thải y tế tại Việt Nam được điều chỉnh bởi nhiều văn bản pháp luật:

3.1. Luật Bảo vệ môi trường 2020

• Là văn bản pháp luật cao nhất điều chỉnh các hoạt động liên quan đến quản lý chất thải.

• Khoản 1 Điều 72 quy định tổ chức, cá nhân phát sinh chất thải nguy hại có trách nhiệm phân loại, lưu giữ, chuyển giao cho đơn vị có giấy phép xử lý.

3.2. Thông tư 20/2021/TT-BYT

• Là văn bản chuyên ngành hướng dẫn quản lý chất thải y tế trong các cơ sở khám, chữa bệnh.

• Quy định chi tiết từ phân loại, lưu giữ, vận chuyển nội bộ, thu gom, chuyển giao, xử lý chất thải y tế.

3.3. Nghị định 45/2022/NĐ-CP

• Quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực môi trường, bao gồm vi phạm trong quản lý chất thải y tế.

4. Quy định về thu gom chất thải y tế nội bộ tại cơ sở y tế

4.1. Trách nhiệm của cơ sở y tế

Mọi cơ sở y tế, từ bệnh viện trung ương, phòng khám tư nhân cho đến trạm y tế xã đều phải thực hiện nghiêm việc thu gom chất thải y tế đúng quy trình. Theo quy định:

• Phân loại ngay tại nơi phát sinh: Chất thải phải được phân loại tại nguồn và cho vào đúng loại túi đựng có màu sắc, ký hiệu riêng biệt.

• Lưu giữ tạm thời tại nơi quy định: Các loại chất thải lây nhiễm, hóa học phải được lưu giữ tại nơi có mái che, nền chống thấm.

• Thời gian lưu giữ tối đa: Không quá 48 giờ với cơ sở phát sinh < 5kg/ngày và không quá 24 giờ với cơ sở phát sinh > 5kg/ngày.

4.2. Màu sắc và ký hiệu phân loại túi chứa

5. Quy định về thu gom chất thải y tế bên ngoài cơ sở y tế

5.1. Đơn vị được phép thu gom

Chất thải y tế nguy hại sau khi được lưu trữ tạm thời trong cơ sở y tế sẽ được chuyển giao cho đơn vị có giấy phép xử lý chất thải nguy hại. Chỉ các đơn vị có giấy phép do Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp mới được thu gom và vận chuyển.

5.2. Hồ sơ chuyển giao

Mỗi lần chuyển giao chất thải y tế nguy hại phải có:

• Hợp đồng thu gom, xử lý chất thải nguy hại.

• Chứng từ chất thải nguy hại theo mẫu tại Thông tư 02/2022/TT-BTNMT.

• Biên bản bàn giao (ghi rõ số lượng, chủng loại, thời gian).

6. Điều kiện phương tiện, thiết bị thu gom chất thải y tế

6.1. Phương tiện vận chuyển nội bộ

• Xe đẩy chuyên dụng, dễ làm sạch, có nắp đậy kín.

• Không để rơi vãi, rò rỉ chất thải trong quá trình vận chuyển.

• Có phân tuyến di chuyển riêng biệt, không ảnh hưởng đến khu vực khám bệnh, hành lang công cộng.

6.2. Phương tiện vận chuyển ngoài cơ sở

• Phải là xe chuyên dụng có giấy phép lưu hành.

• Có biển cảnh báo chất thải nguy hại.

• Trang bị đầy đủ hệ thống bảo quản kín, ngăn ngừa rò rỉ, mùi hôi.

• Có thiết bị định vị GPS để theo dõi hành trình.

7. Xử phạt hành chính khi vi phạm quy định thu gom chất thải y tế

Theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP, hành vi vi phạm trong thu gom chất thải y tế có thể bị xử phạt như sau:

Ngoài ra, trong trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng, tổ chức vi phạm còn có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép hoặc buộc ngừng hoạt động.

8. Một số lưu ý trong thu gom chất thải y tế an toàn

• Huấn luyện nhân viên y tế và vệ sinh: Mọi cá nhân liên quan phải được tập huấn định kỳ về quy trình phân loại, thu gom, vận chuyển chất thải.

• Trang bị đầy đủ bảo hộ cá nhân (PPE): Găng tay, khẩu trang, kính chắn giọt bắn, tạp dề…

• Có kế hoạch ứng phó sự cố tràn đổ: Chuẩn bị sẵn kit xử lý hóa chất, quy trình cách ly khu vực xảy ra rò rỉ.

• Ghi chép nhật ký thu gom: Ghi lại ngày giờ, khối lượng, nhân viên thực hiện.

9. Các mô hình thu gom chất thải y tế hiệu quả

9.1. Mô hình thu gom tập trung

Các cơ sở y tế tuyến xã, phường sẽ gom chất thải về điểm tập kết huyện, nơi có hợp đồng với đơn vị xử lý đạt chuẩn.

9.2. Mô hình liên kết công – tư

Một số địa phương đã cho phép các cơ sở tư nhân thu gom chất thải y tế từ phòng khám nhỏ lẻ, bệnh viện tư, nhằm tối ưu chi phí và hiệu quả xử lý.

10. Kết luận

Việc thu gom chất thải y tế tại Việt Nam hiện nay đã và đang được quản lý ngày càng chặt chẽ, theo đúng các quy định của pháp luật và hướng dẫn chuyên ngành. Tuy nhiên, thực tiễn vẫn tồn tại nhiều khó khăn như thiếu nhân lực, chưa có sự đồng bộ giữa các cơ sở, hoặc việc thực thi chưa triệt để.

Để đảm bảo thu gom chất thải y tế an toàn, hiệu quả và đúng quy định, các cơ sở y tế cần đầu tư vào đào tạo nhân viên, thiết bị chuyên dụng và hợp tác với các đơn vị xử lý chuyên nghiệp, có giấy phép đầy đủ.

MÔI TRƯỜNG ENVISAFE – tự hào là đối tác tin cậy hàng đầu tại Việt Nam trong lĩnh vực dịch vụ môi trường, mang đến giải pháp xử lý hồ sơ nhanh chóng, chi phí tối ưu cho doanh nghiệp. Với đội ngũ chuyên gia nhiều kinh nghiệm, tận tâm và am hiểu pháp lý, chúng tôi cam kết đồng hành cùng Quý Doanh nghiệp để đảm bảo hồ sơ được thực hiện đầy đủ, đúng quy định và đúng tiến độ!

Mọi thông tin chi tiết, LIÊN HỆ NGAY: HOTLINE – 0826.379.986 để TƯ VẤN MIỄN PHÍ và NHẬN NGAY ƯU ĐÃI.

————————————————————————————————————————————————-

CÔNG TY TNHH CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT AN TOÀN MÔI TRƯỜNG ENVISAFE
☎Hotline: 0826.369.986
📧Email: envisafe.tech@gmail.com
📍KV Miền Bắc: Số 148, lô 8 Mở Rộng, phường Đằng Hải, quận Hải An, TP. Hải Phòng
📍KV Miền Nam: Đường 6, KDC Cityland Center Hills, Quận Gò Vấp, TP.HCM