Thông tư 34/2023/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí thẩm định đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường

Thông tư 34/2023/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí thẩm định đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường quy định như nào? Hãy cùng Môi trường ENVISAFE tìm hiểu thông qua bài viết dưới đây!

1. Giới thiệu chung

1.1 Bối cảnh ban hành

Với sự phát triển mạnh mẽ của các hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường tại Việt Nam — gồm quan trắc nước thải, khí thải, môi trường đất, môi trường không khí… — việc kiểm soát và quản lý các tổ chức cung cấp dịch vụ quan trắc môi trường ngày càng được Nhà nước chú trọng. Theo đó, ngoài yêu cầu chuyên môn, năng lực thì thủ tục cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường đã được pháp luật quy định rõ.

Để tạo cơ chế thu phí thẩm định đối với việc cấp, điều chỉnh giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 34/2023/TT-BTC ngày 31 tháng 5 năm 2023 quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí thẩm định đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường. 

1.2 Mục tiêu và phạm vi áp dụng

• Mục tiêu: Thông tư nhằm xác định rõ mức thu phí thẩm định, cách tính phí, người nộp phí, tổ chức thu phí, cũng như chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng khoản phí này — nhằm đảm bảo minh bạch, thống nhất và hiệu quả trong việc thu phí thẩm định cấp/điều chỉnh giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường.
• Phạm vi áp dụng: Thông tư áp dụng đối với:
  • Người nộp phí là tổ chức đề nghị cấp hoặc điều chỉnh nội dung giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường.
  • Tổ chức thu phí là cơ quan của Bộ Tài nguyên và Môi trường hoặc cơ quan nhà nước thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường được giao thực hiện thẩm định cấp, điều chỉnh nội dung giấy chứng nhận. 
  • Các tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến thu, nộp, quản lý, sử dụng phí thẩm định. 

1.3 Thời điểm hiệu lực và thay thế

• Thông tư có hiệu lực từ ngày 15 tháng 7 năm 2023. 
• Thông tư 34/2023/TT-BTC thay thế các văn bản trước đây liên quan như Thông tư 185/2016/TT‑BTC (ngày 8/11/2016) về mức thu phí thẩm định đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường. 

2. Những điểm chính về mức thu phí

2.1 Công thức tính mức thu phí

Thông tư quy định mức thu phí thẩm định cấp, điều chỉnh nội dung giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường được xác định theo công thức:

Mức thu phí = Chi phí thẩm định × K × M 
Trong đó:

• Chi phí thẩm định: 42.000.000 đồng (mức chi phí tối thiểu thực hiện đánh giá hồ sơ, kiểm tra thực tế tại tổ chức và họp Hội đồng thẩm định một hồ sơ đề nghị cấp, điều chỉnh nội dung giấy chứng nhận).
• K: Hệ số vị trí địa lý theo khu vực của tổ chức đề nghị cấp/điều chỉnh nội dung giấy chứng nhận
• M: Hệ số điều chỉnh theo số lượng thông số môi trường đề nghị cấp/điều chỉnh nội dung giấy chứng nhận

2.2 Hệ số K theo vị trí địa lý

Thông tư quy định các hệ số K tương ứng với từng vùng/khu vực địa lý như sau: (Đơn vị tính: 1.000 đồng)

2.3 Hệ số M theo số lượng thông số môi trường

Thông tư quy định hệ số M theo bậc số lượng thông số mà tổ chức đề nghị cấp/điều chỉnh giấy chứng nhận, cụ thể: 

2.4 Bảng mức thu cụ thể theo khu vực và số lượng thông số

Dựa theo công thức trên, Thông tư đưa ra các mức thu cụ thể tính theo 1.000 đồng như sau:

Ví dụ theo khu vực và số lượng thông số

• Khu vực Đồng bằng sông Hồng (K=1,0):
  • Dưới 16 thông số: 42.000 (tức 42 triệu đồng)
  • 16–30 thông số: 50.400
  • 31–45 thông số: 58.800
  • 46–60 thông số: 67.200
  • Trên 60 thông số: 75.600
• Khu vực Nam Bộ (K=1,4):
  • Dưới 16 thông số: 58.800
  • 16–30 thông số: 70.560
  • 31–45 thông số: 82.080
  • 46–60 thông số: 94.080
  • Trên 60 thông số: 105.840

2.5 Ý nghĩa và tác động thực tế

• Việc phân biệt khu vực thông qua hệ số K cho thấy chênh lệch chi phí thẩm định giữa các vùng miền — điều này phản ánh thực tế mức độ khó khăn, chi phí hoạt động, điều kiện cơ sở vật chất, khoảng cách địa lý… của việc thẩm định.
• Hệ số M theo số lượng thông số môi trường đề nghị phản ánh độ phức tạp của hồ sơ thẩm định — càng nhiều thông số thì mức phí càng cao vì công việc đánh giá hồ sơ, kiểm tra thực tế, họp hội đồng thẩm định càng lớn.
• Với bảng mức rõ ràng, tổ chức đề nghị cấp/điều chỉnh dễ dàng tính toán ngân sách phải chi cho thủ tục này.
• Doanh nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ quan trắc môi trường cần lưu ý khoản phí này trong kế hoạch tài chính, dự toán khi làm hồ sơ xin giấy chứng nhận.

3. Chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí

3.1 Kê khai, nộp phí

• Người nộp phí thực hiện nộp phí theo thông báo thu phí thẩm định của tổ chức thu phí.
• Hình thức nộp phí thực hiện theo quy định tại Thông tư 74/2022/TT‑BTC ngày 22 tháng 12 năm 2022 của Bộ Tài chính về hình thức, thời hạn thu, nộp, kê khai các khoản phí, lệ phí thuộc thẩm quyền của Bộ Tài chính. 
• Tổ chức thu phí phải gửi số tiền phí đã thu của tháng trước vào tài khoản phí chờ nộp ngân sách của tổ chức thu phí mở tại Kho bạc Nhà nước, chậm nhất vào ngày 05 hàng tháng. 

3.2 Quản lý và sử dụng phí

• Tổ chức thu phí phải nộp 100% số tiền phí thu được vào ngân sách nhà nước (NSNN) — phí nộp ngân sách trung ương.
• Nguồn chi phí trang trải cho hoạt động thẩm định và thu phí do NSNN bố trí trong dự toán của tổ chức thu phí theo chế độ, định mức chi ngân sách nhà nước. 
• Trường hợp tổ chức thu phí là cơ quan nhà nước thuộc diện được khoán chi phí hoạt động từ nguồn thu phí theo khoản 1 Điều 4 Nghị định 120/2016/NĐ‑CP ngày 23/8/2016 của Chính phủ: tổ chức được để lại 60% số tiền phí thu được để chi cho hoạt động thẩm định và thu phí; nộp 40% vào NSNN theo chương, tiểu mục ngân sách hiện hành. 

3.3 Bãi bỏ văn bản trước

Thông tư 34/2023/TT-BTC bãi bỏ:

• Thông tư 185/2016/TT-BTC ngày 08/11/2016 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
• Điều 1 của Thông tư 55/2018/TT-BTC ngày 25/6/2018 (sửa đổi, bổ sung một số điều của 7 Thông tư quy định thu phí trong lĩnh vực tài nguyên, môi trường). 

4. Ứng dụng thực tiễn & lưu ý đối với doanh nghiệp

4.1 Ai cần quan tâm?

• Các công ty, tổ chức dịch vụ quan trắc môi trường (nước thải, khí thải, môi trường đất, không khí) khi đề nghị cấp mới hoặc điều chỉnh nội dung giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường. Chẳng hạn: thêm thông số, mở rộng địa bàn, thay đổi cơ sở vật chất, thay đổi số lượng phòng thí nghiệm…
• Các đơn vị tư vấn môi trường, hoạch định chiến lược đầu tư môi trường cần kịp thời biết mức phí này để lập kế hoạch chi phí và tư vấn khách hàng.
• Bộ phận tài chính – kế toán, quản trị chi phí doanh nghiệp cần cập nhật để đưa vào dự toán chi phí — tránh bị thiếu kinh phí khi nộp hồ sơ.

4.2 Lập ngân sách chi phí

Ví dụ: công ty A đặt trụ sở tại TP. Hồ Chí Minh (Nam Bộ, K=1,4), đề nghị cấp mới giấy chứng nhận với 35 thông số (M=1,4).
Tính mức thu phí:
42.000.000 đ × 1,4 × 1,4 = 42.000.000 × 1,96 = 82.320.000 đ (~ khoảng 82,32 triệu đồng)
(Theo bảng mẫu Nam Bộ với 31-45 thông số: 82.080.000 đ)
Vì vậy, doanh nghiệp cần chuẩn bị kinh phí ~ 82 triệu đồng cho thủ tục này.

4.3 Lưu ý khi nộp hồ sơ

• Khi đóng phí, cần giữ hóa đơn, biên lai chứng từ thu phí theo quy định.
• Chuyển phí đúng vào tài khoản thu phí của cơ quan thẩm định tại Kho bạc Nhà nước– tránh nộp sai, gây mất thời gian bổ sung.
• Nếu đề nghị điều chỉnh nội dung giấy chứng nhận (ví dụ: thêm thông số, mở phòng thí nghiệm mới), cùng mức phí phải tính theo hệ số M mới – nên xác định trước để tránh phát sinh lạ.
• Với cơ sở ở khu vực miền núi/trung du hoặc Tây Nguyên, hệ số K cao hơn => phí lớn hơn cần lưu ý.
• Đảm bảo hồ sơ được chuẩn bị đầy đủ trước khi nộp – giảm thiểu việc trả lại hồ sơ hoặc rút lại, gây phát sinh thêm chi phí và thời gian.

4.4 Chiến lược đối với dịch vụ của bạn

Với vai trò CEO của công ty môi trường hoặc đơn vị tư vấn, bạn có thể lấy thông tư này làm một điểm nhấn nội dung để marketing tới các khách hàng dịch vụ như:

• “Chi phí cấp giấy chứng nhận quan trắc môi trường: 5 điều cần biết”
• “Công ty bạn ở Nam Bộ, có 40 thông số quan trắc – mức phí là bao nhiêu?”
  Điều này giúp bạn tạo nội dung giá trị, SEO tốt với từ khóa như “phí thẩm định quan trắc môi trường”, “Thông tư 34/2023/TT-BTC”, “mức thu phí quan trắc môi trường”,… từ đó thu hút khách hàng dịch vụ quan trắc, giấy phép môi trường.

5. Mối liên hệ với thực trạng doanh nghiệp và dịch vụ môi trường

5.1 Tác động tới chi phí và giá dịch vụ

Phí thẩm định theo Thông tư 34/2023/TT-BTC là một chi phí cố định bắt buộc khi tổ chức đề nghị cấp hoặc điều chỉnh giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường. Do đó:

• Các công ty mới thành lập dịch vụ quan trắc phải tính thêm khoản này trong kế hoạch đầu tư và định giá dịch vụ.
• Các công ty đang mở rộng số lượng thông số hoặc mở chi nhánh ở vùng có hệ số K lớn cần dự toán chi phí lớn hơn.
• Mức phí càng lớn thì có thể ảnh hưởng tới giá cung cấp dịch vụ quan trắc — do phải cân đối chi phí vận hành, nhân sự, trang thiết bị, chi phí thẩm định.

5.2 Cơ hội tư vấn – dịch vụ giá trị gia tăng

Bạn có thể cung cấp dịch vụ hỗ trợ điều chỉnh giấy chứng nhận hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường, kèm theo tư vấn xác định số lượng thông số, địa bàn để tính chi phí theo Thông tư. Việc này giúp khách hàng chủ động kinh phí, tránh “sốc phí”.
Ví dụ: tổ chức muốn thêm 20 thông số — bạn có thể tính nhanh họ cần chuẩn bị chi phí ~: 42 triệu × K × 1,2.

5.3 Đối với doanh nghiệp bạn đang quản lý

Là CEO của một công ty môi trường, bạn cần:

• Cập nhật nhanh Thông tư này và tích hợp vào quy trình nội bộ khi xin giấy chứng nhận hoặc điều chỉnh.
• So sánh với chi phí hiện tại: nếu chi phí thẩm định cũ thấp hơn, phải điều chỉnh ngân sách.
• Xây dựng checklist nội bộ: “Xin giấy chứng nhận – xác định số lượng thông số – xác định khu vực – tính phí – lập hồ sơ – nộp”.
• Sử dụng thông tin này để tư vấn khách hàng rõ ràng hơn, nâng cao uy tín và giá trị dịch vụ.

6. Những điểm nên lưu ý & khuyến nghị

6.1 Lưu ý quan trọng

• Mức phí đây là mức tối thiểu của chi phí thẩm định (42 triệu đồng), chưa bao gồm các chi phí phát sinh khác như đầu tư trang thiết bị, nâng cấp phòng thí nghiệm, chi phí vận hành. Do đó doanh nghiệp cần cân nhắc tổng chi phí.
• Hệ số K và M là hệ số điều chỉnh, tức mức phí có thể lớn hơn nếu số lượng thông số nhiều hoặc khu vực có K cao.
• Khi điều chỉnh giấy chứng nhận (thêm thông số, mở chi nhánh, thay đổi tên…), mức phí áp dụng theo số liệu mới — doanh nghiệp nên xác định trước để chuẩn bị ngân sách.
• Hồ sơ và thủ tục vẫn phải tuân theo các quy định của pháp luật về môi trường (ví dụ: Luật Bảo vệ môi trường 2020, Nghị định 08/2022/NĐ‑CP…) — thông tư này chỉ quy định phí thẩm định, không thay thế nội dung chuyên môn. 
• Phí này được thu khi cấp hoặc điều chỉnh nội dung giấy chứng nhận — không phải hàng năm nếu không điều chỉnh thêm (trừ trường hợp có yêu cầu cấp mới).

6.2 Khuyến nghị cho doanh nghiệp

• Lập dự toán chi phí: Khi doanh nghiệp dự kiến mở rộng dịch vụ quan trắc, bổ sung thông số hoặc mở trạm mới, hãy lập trước dự toán phí thẩm định theo công thức để không bị bất ngờ.
• Tối ưu số lượng thông số: Nếu có thể, xác định “thông số cần thiết” trước khi đề nghị — vì mỗi bậc M tăng sẽ tăng phí (ví dụ từ <16 lên 16–30 thông số sẽ tăng 20% nếu M từ 1.0 → 1.2).
• Chọn địa bàn hợp lý: Nếu có chi nhánh ở khu vực K thấp hơn (ví dụ Đồng bằng sông Hồng so với Nam Bộ) sẽ có mức phí thấp hơn — nếu thực tế phù hợp thì có thể cân nhắc.
• Hồ sơ chuẩn chỉnh ngay từ đầu: Việc nhầm lẫn hoặc hồ sơ thiếu có thể dẫn tới bổ sung hoặc quay lại, kéo dài thời gian, chi phí công suất nhân sự và có thể phát sinh thêm chi phí khác.
• Theo dõi văn bản sửa đổi: Mặc dù Thông tư 34/2023/TT-BTC đã hiệu lực, nhưng doanh nghiệp nên theo dõi nếu có văn bản sửa đổi, bổ sung (ví dụ Thông tư mới, nghị định mới) để cập nhật kịp thời.

7. Kết luận

Thông tư 34/2023/TT-BTC là văn bản quan trọng trong lĩnh vực dịch vụ quan trắc môi trường, bởi vì nó quy định rõ mức thu phí thẩm định, cũng như các quy chế thu, nộp, quản lý và sử dụng khoản phí này. Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ quan trắc môi trường, hiểu rõ thông tư này giúp chủ động trong việc lập chi phí, tư vấn khách hàng, quản lý nội bộ và nâng cao uy tín dịch vụ.

Tóm lại:

• Mức thu chuẩn là 42 triệu đồng × K × M (với K theo khu vực, M theo số lượng thông số).
• Phí phải nộp khi đề nghị cấp hoặc điều chỉnh giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường.
• Hồ sơ, quy trình và chứng từ cần đúng theo quy định pháp luật.
• Doanh nghiệp nên tính toán trước, tối ưu số lượng thông số và lựa chọn khu vực phù hợp để tiết giảm chi phí nếu có thể.

Hy vọng bài viết này sẽ giúp bạn — với vai trò CEO của công ty môi trường — nắm vững và ứng dụng đúng nội dung Thông tư 34/2023/TT-BTC, từ đó vừa đảm bảo tuân thủ pháp luật, vừa cân đối chi phí dịch vụ và tư vấn khách hàng hiệu quả.

MÔI TRƯỜNG ENVISAFE – tự hào là đơn vị cung cấp dịch vụ UY TÍN HÀNG ĐẦU VIỆT NAM, đáp ứng tiêu chí xử lý hồ sơ NHANH – TỐI ƯU CHI PHÍ tốt nhất cho doanh nghiệp. Chúng tôi với đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, nhiều năm kinh nghiệm và tận tâm, cam kết xử lý hồ sơ đúng và đầy đủ theo yêu cầu của Quý Doanh Nghiệp !

Mọi thông tin chi tiết, LIÊN HỆ NGAY: HOTLINE – 0826.379.986 để TƯ VẤN MIỄN PHÍ và NHẬN NGAY ƯU ĐÃI.

————————————————————————————————————————————————-

CÔNG TY TNHH CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT AN TOÀN MÔI TRƯỜNG ENVISAFE
☎Hotline: 0826.369.986
📧Email: envisafe.tech@gmail.com
📍KV Miền Bắc: Số 148, lô 8 Mở Rộng, phường Đằng Hải, quận Hải An, TP. Hải Phòng
📍KV Miền Nam: Đường 6, KDC Cityland Center Hills, Quận Gò Vấp, TP.HCM